Bazar şirkətlər üçün daha çətin və riskli mərhələyə daxil olur - ŞƏRH

Bu ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycanda könüllü sığorta növləri hesabına 352,277 milyon manat sığorta haqqı toplanılıb. Azərbaycan Mərkəzi Bankı bildirir ki, bu, 2025-ci ilin eyni dövr ilə müqayisədə 14,4 % çoxdur. Hesabat dövründə könüllü sığorta növləri üzrə ödənişlərin məbləği 180,319 milyon manat təşkil edib ki, bu da 1 il əvvələ nisbətən 34,5 % çoxdur. Beləliklə, 3 ayda könüllü sığorta bazarından toplanmış hər 100 manat sığorta haqqının 51,2 manatı qədər ödəniş edilib. Bu rəqəm 1 il bundan əvvəl 43,5 manat olub. Xatırladaq ki, yanvar-mart aylarında Azərbaycandakı 16 sığorta şirkətinin xətti ilə 417,753 milyon manat sığorta haqqı toplanılıb. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 4,7 % çoxdur. Hesabat dövründə sığorta şirkətlərinin həyata keçirdikləri ödənişlərin məbləği isə 218,456 milyon manat təşkil edib. Bu isə illik müqayisədə 33,2 % çoxdur. 3 ayda sığorta bazarında toplanmış hər 100 manat sığorta haqqının 52,3 manatı ödəniş edilib. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 41,1 manat olub.

Aznews.az-ın araşdırmasına görə, bu rəqəmlər ilk baxışda “bazar böyüyür” mesajı verir, amma detallara baxanda daha maraqlı dinamika ortaya çıxır.

Ümumi mənzərə belədir. Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına görə:
Yığımlar (premiyalar) +4,7% artıb, Ödənişlər isə +33,2% artıb.

Bu, çox vacib siqnaldır: sığorta şirkətləri əvvəlkindən daha çox pul ödəməyə başlayıb.

Əsas göstərici: “loss ratio” (ödəniş/premiya nisbəti)
Ümumi bazarda: 41,1% → 52,3%
Könüllü sığortada: 43,5% → 51,2%
Yəni şirkətlər topladıqları hər 100 manata görə artıq:

əvvəl 41–43 manat ödəyirdilər
indi isə 51–52 manat ödəyirlər
Bu, iki cür şərh oluna bilər:

1. Müsbət tərəf
Sığorta real işləməyə başlayır
Müştərilər daha çox kompensasiya alır
Etimad artır
Uzun müddət region ölkələrində problem o idi ki, sığorta “yığır, amma ödəmirdi”. Bu trend isə bunun dəyişdiyini göstərir.

2. Riskli tərəf
Amma bu artım bir qədər aqressivdir:

Ödənişlər +33%, yığım isə cəmi +4,7%
Bu temp davam etsə:
şirkətlərin mənfəət marjası azalacaq
bəzi sığorta növləri zərərə düşə bilər
Bəs, niyə belə oldu?
Bir neçə ehtimal var:

1. Zərər hadisələri artıb

Avtomobil qəzaları
Tibbi sığorta istifadə səviyyəsinin artması

2. Müştərilər daha aktiv olub

İnsanlar artıq “sığortadan pul almağı” öyrənir

3. Tənzimləyici təzyiq

Şirkətlər ödənişləri gecikdirməmək üçün daha ciddi nəzarət altındadır
Könüllü sığortanın ayrıca artması
Könüllü sığorta:

+14,4% yığım artımı ilə ümumi bazardan daha sürətli böyüyür
Bu da göstərir ki:
bazar artıq məcburi yox, şüurlu sığortaya doğru keçir

Strateji nəticə
Bu rəqəmlər bazarın keyfiyyət mərhələsinə keçdiyini göstərir:

əvvəl: “çox yığım, az ödəniş”
indi: “daha balanslı sistem”

Amma:
əgər ödənişlərin artımı bu templə davam etsə, yaxın 1–2 ildə:

tariflərin bahalaşması
və ya şərtlərin sərtləşməsi qaçılmaz olacaq

Qısa yekun
Bu statistika iki şeyi eyni anda deyir:

Yaxşı xəbər: sığorta Azərbaycanda daha real maliyyə alətinə çevrilir

Xəbərdarlıq: bazar şirkətlər üçün daha çətin və riskli mərhələyə daxil olur

Nuray, Aznews.az