Qızıl və gümüş niyə ucuzlaşır? Bazarlarda yeni risk siqnalları - ŞƏRH

Əmtəə bazarlarında qızılın bir troya unsiyası (31,1 qram) üzrə fyuçerslərin dəyəri azalıb.

Aznews.az birja məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyası üzrə 2026-cı ilin avqust fyuçerslərinin dəyəri 0,87% azalaraq 4 327,2 ABŞ dollarına bərabər olub.

COMEX-də gümüşün bir unsiyası üzrə 2026-cı ilin iyul fyuçerslərinin qiyməti də 2,78% azalaraq 67,18 ABŞ dolları təşkil edib.

Qlobal əmtəə bazarlarında qızıl və gümüş qiymətlərinin eyni vaxtda geriləməsi investorların risk iştahında və maliyyə bazarlarında gözləntilərdə baş verən dəyişikliklərlə əlaqələndirilir. COMEX birjasında qızılın avqust fyuçerslərinin 0,87 %, gümüşün isə 2,78 % ucuzlaşması qiymətli metallar bazarında mənfəət realizasiyası və kapital axınlarının digər aktivlərə yönəlməsi tendensiyasının gücləndiyini göstərir.

Ənənəvi olaraq qızıl qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənlik, inflyasiya və geosiyasi risklər dövründə investorların ən çox üstünlük verdiyi təhlükəsiz aktivlərdən hesab olunur. Son illərdə mərkəzi bankların rekord həcmdə qızıl alışları, qlobal inflyasiya təzyiqləri və geosiyasi gərginliklər qızılın qiymətinin tarixi zirvələrə yaxınlaşmasına səbəb olub. Lakin bazarlarda qiymətlərin davamlı yüksəlişindən sonra müəyyən mərhələlərdə korrektələr və qısamüddətli enişlər də qaçılmaz hesab edilir.

Hazırkı geriləmənin əsas səbəblərindən biri investorların ABŞ iqtisadiyyatı və qlobal maliyyə bazarları ilə bağlı gözləntilərinin dəyişməsidir. Maliyyə bazarlarında risk əhval-ruhiyyəsinin yüksəlməsi zamanı kapitalın bir hissəsi qızıl kimi qoruyucu aktivlərdən səhmlərə, korporativ istiqrazlara və digər gəlirlilik potensialı daha yüksək alətlərə yönəlir. Bu proses qızıl və gümüş bazarlarında satış təzyiqini artırır.

Digər mühüm amil ABŞ dollarının və faiz siyasətinin qiymətli metallar bazarına təsiridir. Qızıl gəlir gətirməyən aktiv hesab olunduğu üçün faiz dərəcələrinin yüksək qalması investorlar üçün alternativ maliyyə alətlərini daha cəlbedici edir. Bu səbəbdən ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin gələcək monetar siyasəti ilə bağlı siqnallar qızıl bazarında qiymət dinamikasına birbaşa təsir göstərən əsas faktorlar sırasında yer alır.

Gümüş bazarındakı daha kəskin eniş isə onun ikili xarakteri ilə bağlıdır. Qızıldan fərqli olaraq gümüş yalnız investisiya aktivi deyil, həm də sənaye xammalıdır. Elektronika, günəş panelləri, avtomobil sənayesi və yüksək texnologiyalar sektorunda geniş istifadə olunduğu üçün qlobal iqtisadi artım tempinə dair gözləntilər gümüş qiymətlərinə daha həssas təsir edir. Bu səbəbdən bazarlarda iqtisadi perspektivlərlə bağlı qeyri-müəyyənlik yarandıqda gümüşdə qiymət dəyişiklikləri adətən daha kəskin olur.

Bununla belə, qızılın qiymətinin hələ də tarixi baxımdan yüksək səviyyələrdə qalması diqqət çəkir. Son illərdə bir çox ölkələrin mərkəzi bankları valyuta ehtiyatlarını şaxələndirmək məqsədilə qızıl alışlarını artırıblar. Dünya Qızıl Şurasının məlumatlarına görə, son illərdə mərkəzi bankların qızıl tələbi rekord göstəricilərə yaxınlaşıb. Bu tendensiya qiymətli metal bazarına uzunmüddətli dəstək verən əsas amillərdən biri olaraq qalır.

Azərbaycan baxımından qızıl bazarındakı dəyişikliklər həm investisiya mühiti, həm də ixrac perspektivləri baxımından maraq doğurur. Qiymətli metalların qiymətindəki dalğalanmalar qlobal maliyyə bazarlarında risklərin səviyyəsini əks etdirən mühüm indikatorlardan biri hesab edilir. Eyni zamanda, qızılın yüksək qiymət səviyyəsi qızıl hasilatı və emalı ilə məşğul olan ölkələr üçün əlavə gəlir imkanları yaradır.

Mövcud eniş qızıl və gümüş bazarında uzunmüddətli trendin dəyişməsindən daha çox bazarın təbii korrektə mərhələsi kimi qiymətləndirilir. İnflyasiya riskləri, geosiyasi proseslər, mərkəzi bankların siyasəti və qlobal iqtisadi artım templəri yaxın dövrdə də qiymətli metalların qiymət dinamikasını müəyyən edən əsas faktorlar olaraq qalacaq.

Nuray,
AzNews.az