“Azeri Light” ucuzlaşdı - ŞƏRH

.

Dünya bazarında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin qiyməti 3,95 ABŞ dolları və ya 4,36 % azalaraq 86,55 ABŞ dolları təşkil edib.

Bu barədə neft bazarındakı mənbə məlumat verib.

Hərracların nəticələrinə görə, "Brent" markalı neftin avqust fyuçerslərinin qiyməti 84,45 ABŞ dolları təşkil edib.

Türkiyənin Ceyhan limanında FOB bazasında "Azeri Light" markalı Azərbaycan neftinin bir barelinin qiyməti 3,93 ABŞ dolları və ya 4,45 % azalaraq 84,3 ABŞ dolları təşkil edib.

Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində bir barel neftin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.

Xatırladaq ki, "Azeri Light" neftinin ən aşağı qiyməti 2020-ci il aprelin 21-də (15,81 ABŞ dolları), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 ABŞ dolları) qeydə alınıb. Azərbaycanda bu markadan olan neft "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yataqlar blokunun işlənməsi haqqında müqavilə çərçivəsində hasil edilir. Müqavilədə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) payı 31,65 %-dir.

Dünya enerji bazarında baş verən dəyişikliklər fonunda Azərbaycan neftinin qiymətində növbəti eniş qeydə alınıb. “Azeri Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti 4,36 faiz azalaraq 86,55 ABŞ dollarına düşüb. Paralel olaraq “Brent” markalı neftin avqust fyuçerslərinin qiyməti də 84,45 dollar səviyyəsində qərarlaşıb.

Neft qiymətlərindəki bu azalma qlobal bazarda tələb və təklif balansı, investor gözləntiləri və geosiyasi amillərin təsiri ilə formalaşır. Son dövrlərdə enerji bazarında qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb olan risklər müəyyən qədər zəiflədikcə, bazar iştirakçıları daha ehtiyatlı mövqeyə keçirlər.

Qlobal iqtisadi artım perspektivləri neft bazarının əsas müəyyənedicilərindən biri olaraq qalır. Böyük iqtisadiyyatlarda sənaye fəallığının tempi, istehlak səviyyəsi və enerji tələbatı ilə bağlı proqnozlar qiymətlərin istiqamətinə birbaşa təsir göstərir. Əgər dünya iqtisadiyyatında yavaşlama gözləntiləri güclənərsə, bu, neftə olan tələbin artımını məhdudlaşdıra bilər.

Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün neft qiymətlərinin dinamikası xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Enerji ixracı ölkənin valyuta gəlirlərinin əsas mənbələrindən biri olduğuna görə dünya bazarındakı dəyişikliklər həm dövlət gəlirlərinə, həm də tədiyə balansına təsir göstərə bilər.

Bununla belə, hazırkı qiymət səviyyəsi dövlət büdcəsində nəzərdə tutulan göstəricidən yüksəkdir. Azərbaycanın 2026-cı il büdcəsində neftin orta qiyməti 65 ABŞ dolları səviyyəsində götürülüb. Bu baxımdan “Azeri Light”ın 86 dollar ətrafında satılması fiskal planlaşdırma baxımından hələ də əlverişli qiymət diapazonu hesab oluna bilər.

Digər mühüm məqam Azərbaycan neftinin keyfiyyət göstəriciləridir. “Azeri Light” yüngül və aşağı kükürdlü neft növü kimi beynəlxalq bazarlarda adətən yüksək qiymətlə satılır. Bu üstünlük qiymətlərin qlobal dəyişkənliyi zamanı müəyyən qoruyucu faktor rolunu oynayır.

Lakin uzunmüddətli perspektivdə əsas çağırış enerji bazarının transformasiyasıdır. Bərpa olunan enerji mənbələrinin genişlənməsi, elektrik nəqliyyatının inkişafı və enerji keçidi neftə olan tələbin gələcək trayektoriyasını dəyişə bilər. Buna görə də Azərbaycan üçün əsas strateji istiqamətlərdən biri neft gəlirlərinin qeyri-neft sektorunun inkişafına yönəldilməsi olaraq qalır.

Ümumilikdə, “Azeri Light” qiymətindəki son eniş qısamüddətli bazar dəyişkənliyi kimi qiymətləndirilə bilər. Əsas məsələ isə neft qiymətlərinin hansı səviyyədə uzun müddət sabitləşəcəyi və qlobal enerji bazarındakı yeni balansın necə formalaşacağıdır.

Nuray

Aznews.az