- İşin içi
- 17:15
- 744
Dünya Bankı Azərbaycanda bu il üçün iqtisadi artım proqnozunu yenilədi - ŞƏRH
Dünya Bankı 2026-cı ildə Azərbaycanda ümumi daxili məhsulun (ÜDM) 1,2 %, 2027-ci ildə isə 1,8 % artacağını gözləyir.
Aznews.az xəbər verir ki, bu barədə Dünya Bankının Avropa və Mərkəzi Asiya regionunun iqtisadi perspektivlərinə dair hesabatının oktyabr buraxılışında deyilir.
Aprel qiymətləndirmələri ilə müqayisədə proqnoz göstəriciləri müvafiq olaraq 0,8 faiz bəndi azaldılıb və sabit saxlanılıb.
2028-ci il üçün iqtisadi artım proqnozu isə 1,9 %-dir.
Bank xatırladıb ki, 2025-ci ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı 1,4 % artıb.
İqtisadiyyat Nazirliyi cari ildə ÜDM-in artımını 1,7 % səviyyəsində, növbəti ildə isə 2,7 % səviyyəsində qiymətləndirir. Azərbaycan Mərkəzi Bankı 2026-cı ildə ölkədə iqtisadi artımın 0,5 %, 2027-ci ildə isə 2,6 % səviyyəsində olacağını gözləyir.
Niderlandın ən böyük bank qrupu olan ING Azərbaycan iqtisadiyyatının artımını 2026-cı ildə 1,9 %, 2027-ci ildə 3 % və 2028-ci ildə 2,3 % səviyyəsində proqnozlaşdırır.
BMT-nin qiymətləndirmələrinə görə, Azərbaycanın iqtisadi artımı 2026-cı ildə 2,7 %, 2027-ci ildə isə 2,6 % təşkil edəcək.
Asiya İnkişaf Bankı Azərbaycanın ÜDM-nin 2026-cı ildə 1,6 % və 2027-ci ildə 1,8 % artacağını proqnozlaşdırır.
"Fitch Solutions"un gözləntilərinə görə, 2026-cı ildə Azərbaycanın real ÜDM artımı 2,5 % təşkil edəcək.
Dünya Bankının proqnozlarına görə, bu il Cənubi Qafqaz ölkələrində iqtisadi artımın 3,5 % təşkil edəcəyi gözlənilir ki, bu da ötən illə müqayisədə 0,4 faiz bəndi daha aşağı göstəricidir. Azərbaycanda artım tempinin azalması ehtimalı neft sektorunda davam edən struktur azalması və dövlət kapital xərclərinin azaldılması fonunda qeyri-neft iqtisadiyyatında artımın gözləniləndən zəif olması ilə izah olunur. Ümumilikdə Cənubi Qafqazda xidmət sektoru – xüsusilə informasiya və kommunikasiya texnologiyaları, nəqliyyat və turizmlə əlaqəli fəaliyyətlər – əsas artım mühərrikləri olaraq qalır.
Bank hesab edir ki, 2027–2028-ci illərdə Cənubi Qafqazda iqtisadi artım orta hesabla 3,4 % səviyyəsində sabitləşəcək. Bu proqnozlar əvvəlki göstəricilərdən çox az fərqlənir. O cümlədən, Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun daha sürətli genişlənməsi, neft hasilatının azalmasına və planlaşdırılan fiskal konsolidasiya tədbirlərinə baxmayaraq, iqtisadi artım tempini 2026-cı ildəki 1,2 % səviyyəsindən 2027–2028-ci illərdə orta hesabla 1,8 %-ə yüksəldəcək.
Bu proqnozun əsas mesajı Azərbaycanın iqtisadiyyatında yüksək artım deyil, yavaşlama mərhələsinin gözlənildiyidir. Dünya Bankının 2026-cı il üçün 1,2%-lik artım proqnozu digər beynəlxalq qurumların əksəriyyətinin gözləntilərindən aşağıdır.
Burada diqqətçəkən məqam proqnozların bir-birindən ciddi fərqlənməsidir. Dünya Bankı 2026-cı il üçün 1,2%, AMB 0,5%, Asiya İnkişaf Bankı 1,6%, ING 1,9%, Fitch Solutions isə 2,5% artım gözləyir. BMT-nin proqnozu isə 2,7%-dir. Yəni iqtisadiyyatın gələcək dinamikası ilə bağlı vahid gözlənti yoxdur.
Dünya Bankının aşağı proqnozunun əsas səbəbi isə aydındır: neft sektorunda struktur azalma, dövlət kapital xərclərinin azalması və qeyri-neft sektorunun gözləniləndən zəif genişlənməsi. Bu, Azərbaycanın iqtisadi modelində neft amilinin hələ də nə qədər mühüm olduğunu göstərir.
Amma hesabatın müsbət tərəfi də var. Dünya Bankı hesab edir ki, 2027-2028-ci illərdə qeyri-neft sektorunun genişlənməsi hesabına artım orta hesabla 1,8%-ə yüksələ bilər. Xidmət sektoru, xüsusilə İKT, nəqliyyat və turizm əsas artım mənbələri olaraq qalacaq.
Burada əsas məsələ rəqəmin 1,2%, 1,6% və ya 2,5% olmasından daha böyükdür. Azərbaycan iqtisadiyyatı neft hasilatının azalmasını hansı sürətlə qeyri-neft iqtisadiyyatının böyüməsi ilə kompensasiya edə biləcək?
Əgər neft sektorundakı azalma sürətlənir, amma qeyri-neft sektorunda məhsuldarlıq, investisiya və özəl biznes kifayət qədər sürətlə artmırsa, iqtisadi artımın aşağı tempdə qalması təbiidir.
Bu proqnoz Azərbaycana bir daha eyni mesajı verir: gələcək iqtisadi artım neftdən yox, qeyri-neft sektorunun real rəqabət qabiliyyətindən asılı olacaq.
Nuray
Aznews.az
