"İran ətrafında qeyri-müəyyən ssenarilər davam edir" – Həşim Səhrablı

“Hazırda İran ətrafında formalaşan proseslər bir neçə paralel və bir-birinə zidd ssenari üzrə şərh olunur. Bir sıra iddialarda ABŞ-nin birbaşa hərbi müdaxiləyə əl ata biləcəyi, o cümlədən Xark adası ilə bağlı əməliyyat variantlarının nəzərdən keçirildiyi bildirilir. Digər versiyalarda isə İranın təkcə həmin istiqamətdə deyil, fərqli coğrafi nöqtələrdə də hərbi aktivlik göstərməsi ehtimalı vurğulanır. Eyni zamanda, Vaşinqtonun eskalasiya yox, daha çox diplomatik təzyiq və atəşkəs yönümlü yanaşma sərgilədiyi, müəyyən siyasi və təhlükəsizlik şərtləri irəli sürdüyü və Tehranın reaksiyasının gözlənildiyi barədə yanaşmalar da mövcuddur. Bu mürəkkəb mənzərə fonunda yekun proqnoz vermək çətin görünür. Analitiklərin bir hissəsi hesab edir ki, prosesin nəticəsini müəyyən edən əsas faktor liderlərin qərarvermə davranışıdır. Xüsusilə Donald Tramp kimi dəyişkən siyasi ritorikaya malik fiqurların mövqeyi ümumi qeyri-müəyyənliyi daha da artırır”.

Bu fikirləri Aznews.az-a açıqlamasında siyasi şərhçi Həşim Səhrablı deyib.

Qeyd edək ki, İran ətrafında yaranmış gərgin geosiyasi proseslər müxtəlif ehtimallar və ssenarilər fonunda müzakirə olunur. Regionda eskalasiya riski və mümkün diplomatik gedişlər barədə fərqli yanaşmalar ekspertlər tərəfindən irəli sürülür. Mövcud qeyri-müəyyənlik şəraitində hadisələrin gələcək inkişafı ilə bağlı qəti nəticə çıxarmaq çətin olaraq qalır.

Siyasi şərhçinin fikrincə, ardıcıl və sabit strategiyanın olmaması tərəflərin mesajlarında ziddiyyətlər yaradır, eyni zamanda beynəlxalq aktorların prosesləri vahid yanaşma ilə dəyərləndirməsini çətinləşdirir.

"Belə bir vəziyyətdə gərginliyin yalnız birbaşa toqquşma ilə məhdudlaşmayacağı, eyni zamanda regionun müxtəlif istiqamətlərində dolayı hərbi və siyasi addımlarla müşayiət olunacağı da istisna edilmir. Xüsusilə İranın təsir zonalarında operativ fəaliyyətlərin genişlənməsi ehtimalı diqqətdə saxlanılır. Ümumi qiymətləndirmələr göstərir ki, yaxın perspektivdə tammiqyaslı müharibə ehtimalı hələlik aşağı olaraq qalır. Bununla belə, tam sabitlik də gözlənilmir. Daha çox idarə olunan gərginlik modeli—yəni lokal əməliyyatlar, məhdud zərbələr və siyasi təzyiq mexanizmləri ilə davam edən balanssız status-kvo—daha real görünür. Bu yanaşma həm Vaşinqtona, həm də Tehrana prosesin davam etdiyi barədə siyasi mesaj vermək imkanı yaradır".

Rəfiqə Namazəliyeva,

AzNews.az