XƏBƏR LENTİ
Haqqımızda Əlaqə Bizim xəbərlər
Aznews.az

Dünya bazarlarında neft yenidən ucuzlaşır - ŞƏRH

A | A | A

Dünya bazarlarında neft qiymətləri yenidən geriləyir. Bu, son günlərdəki kəskin bahalaşmadan sonra bazarın geosiyasi riskləri yenidən qiymətləndirməsi ilə bağlıdır.

Hazırda əsas səbəblər bunlardır:

  • İran ətrafında gərginliyin tammiqyaslı enerji böhranına çevrilməyəcəyi ilə bağlı gözləntilər;
  • ABŞ-Çin danışıqları və mümkün diplomatik yumşalma siqnalları;
  • Bazarda əvvəlki günlərdə yaranmış “panik alışların” zəifləməsi;
  • OPEC+ və Yaxın Şərq istehsalçıları tərəfindən təklifin müəyyən mərhələdə artacağı ehtimalı.

Bu gün Brent markalı neft təxminən 1–1.5% ucuzlaşıb və 106 dollar ətrafına düşüb.

Amma maraqlı məqam budur ki, bazar hələ də çox həssasdır. Hörmüz boğazı, İran-ABŞ münasibətləri və regiondakı hərbi risklər yenidən kəskinləşərsə, qiymətlər sürətlə geri qalxa bilər. Reuters və digər analitik mənbələr bazarın hazırda “volatil” rejimdə olduğunu vurğulayır.

Uzunmüddətli perspektivdə isə bəzi enerji qurumları 2026-cı ilin sonuna doğru neftin yenidən nisbətən ucuzlaşacağını proqnozlaşdırır. ABŞ EIA hesab edir ki, Yaxın Şərqdə hasilat artdıqca Brent orta hesabla aşağı enə bilər.

Neftin yenidən ucuzlaşması göstərir ki, bazar hələlik genişmiqyaslı regional müharibə ssenarisinə tam inanmır. Son günlər qiymətlər əsasən qorxu psixologiyası ilə qalxmışdı. İndi isə treyderlər hesab edir ki, gərginlik idarəolunan həddə qala bilər və enerji təchizatı tam pozulmayacaq.

Əsas məsələ budur: neft bazarı artıq iqtisadi göstəricilərdən çox geosiyasi xəbərlərlə idarə olunur. Bir raket xəbəri qiyməti 5-7 dollar qaldıra, diplomatik siqnal isə bir neçə saat ərzində geri sala bilir. Bu da bazarın nə qədər əsəbi vəziyyətdə olduğunu göstərir.

Azərbaycan üçün vəziyyət ikitərəflidir. Qısamüddətli bahalaşma büdcə gəlirləri baxımından üstünlük yaradır. Amma uzunmüddətli qeyri-sabitlik həm qlobal iqtisadiyyatı zəiflədir, həm də enerji bazarlarında planlaşdırmanı çətinləşdirir. Yəni yüksək qiymət həmişə tam müsbət nəticə demək deyil.

Digər tərəfdən, bazarın reaksiyası onu da göstərir ki, dünya iqtisadiyyatı əvvəlki kimi yüksək neft qiymətlərini rahat daşıya bilmir. ABŞ, Avropa və Çin üçün enerji inflyasiyası yenidən əsas riskə çevrilə bilər. Ona görə böyük güclər neftin nəzarətsiz bahalaşmasını istəmirlər.

Ən vacib məqam isə Hörmüz boğazıdır. Əgər orada real təhlükə yaranmasa, bazar bir müddət sonra yenidən fundamental göstəricilərə — tələb, istehsal və qlobal iqtisadi artıma qayıdacaq. Amma boğaz ətrafında hərbi risk böyüsə, hazırkı ucuzlaşma çox qısa fasilə ola bilər.

Nuray, Aznews.az