Azərbaycanın pərakəndə ticarət dövriyyəsi artıb - ŞƏRH

Pərakəndə ticarət dövriyyəsinin 20 milyard manatı keçməsi və real ifadədə 3,7% artması Azərbaycan iqtisadiyyatında daxili istehlakın hələ də əsas hərəkətverici qüvvələrdən biri olduğunu göstərir. Bu statistika birbaşa insanların alış qabiliyyəti, bazardakı pul dövriyyəsi və ümumi iqtisadi aktivlik barədə siqnal verir.

Burada vacib detal “real ifadədə artım” ifadəsidir. Yəni söhbət təkcə qiymətlərin bahalaşmasından getmir, faktiki satış həcmi də artıb. Bu isə istehlakın nominal inflyasiya hesabına deyil, müəyyən dərəcədə real tələbin böyüməsi hesabına genişləndiyini göstərir.

Pərakəndə ticarətin artımını dəstəkləyən əsas faktorlar bunlardır:

• maaş və sosial ödənişlərin artması;
• istehlak kreditlərinin genişlənməsi;
• xidmət sektorunda aktivliyin yüksəlməsi;
• postpandemiya dövründə istehlak davranışının tam bərpası;
• urbanizasiya və iri şəhərlərdə alış intensivliyinin artması.

Bu statistika həm də iqtisadiyyatın daxili bazar modelinə müəyyən qədər dayandığını göstərir. Çünki pərakəndə ticarət artanda adətən kiçik və orta biznes, logistika, idxal, market şəbəkələri və xidmət sektoru paralel şəkildə canlanır.

Amma burada daha dərin iqtisadi məsələ də var. Əgər istehlak artımı istehsal artımından daha sürətli gedirsə, bazarda idxaldan asılılıq yüksələ bilər. Yəni insanlar daha çox alır, amma həmin malların mühüm hissəsi xaricdən gəlirsə, pulun bir hissəsi iqtisadiyyatdan kənara çıxır. Buna görə də pərakəndə ticarətin dayanıqlı təsiri üçün daxili istehsalın paralel inkişafı vacibdir.

Digər maraqlı məqam odur ki, sənaye statistikalarında ümumi artım zəif görünsə də, istehlak bazarı daha canlıdır. Bu isə iqtisadiyyatın hazırda daha çox xidmət və istehlak yönümlü böyüdüyünü göstərir. Belə model qısamüddətli aktivlik yaratsa da, uzunmüddətli dayanıqlılıq üçün istehsal və ixrac potensialı ilə balanslaşdırılmalıdır.

Bununla yanaşı, 20 milyard manatlıq dövriyyə ölkədə böyük istehlak bazarının formalaşdığını da göstərir. Bu, xüsusilə yerli istehsalçılar və qeyri-neft biznesi üçün mühüm imkan yaradır. Çünki güclü daxili bazar iqtisadiyyatın xarici şoklara qarşı müqavimətini artıran amillərdən biridir.

Ümumilikdə, bu statistika göstərir ki, Azerbaijan iqtisadiyyatında daxili tələb hələ də kifayət qədər aktivdir və iqtisadi dinamikanın əsas dayaqlarından biri olaraq qalır.

Nuray, Aznews.az