Alkoqollu və alkoqolsuz içkilər ticarətində daxili istehlak artır, ixrac sabitləşir - ŞƏRH

Ötən ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycanın alkoqollu və alkoqolsuz içkilər, eləcə də sirkə üzrə xarici ticarət göstəriciləri fərqli istiqamətlərdə hərəkət edib. Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatlarına əsasən, bu məhsul qrupu üzrə idxalın dəyəri 104,668 milyon ABŞ dolları təşkil edib və bu, əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 13,3 faiz artım deməkdir. Eyni zamanda, ixrac 64,363 milyon ABŞ dolları səviyyəsində formalaşıb və illik ifadədə 0,1 faiz azalma qeydə alınıb. Bu dinamika daxili istehlakın artdığını, lakin ixrac imkanlarının qısamüddətli sabitlik mərhələsinə daxil olduğunu göstərir.

Qlobal səviyyədə içkilər bazarı son illərdə istehlak vərdişlərindəki dəyişikliklər fonunda yenidən formalaşır. Bir çox ölkələrdə şəkərli və alkoqollu içkilərin istehlakı daha tənzimlənən seqmentə çevrilir, eyni zamanda premium və funksional içkilərə maraq artır. Bu proseslər ticarət axınlarının strukturuna da təsir göstərir. Azərbaycanın idxal göstəricilərində artım əsasən məhsul çeşidinin genişliyi və daxili bazarda xarici brendlərə olan tələbatla izah oluna bilər.

İdxalın ümumi idxalda 0,49 faiz paya malik olması bu məhsulların makroiqtisadi baxımdan məhdud, lakin istehlak bazarı üçün əhəmiyyətli seqment olduğunu göstərir. İçkilər və sirkə gündəlik istehlakdan daha çox xidmət sektoru, ictimai iaşə və turizm fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır. Bu baxımdan, idxalın artımı daxili bazarda xidmət yönümlü aktivliyin qorunduğunu əks etdirən dolayı göstərici kimi də dəyərləndirilə bilər.

İxrac göstəricilərindəki cüzi azalma isə struktur xarakter daşıyır. Alkoqollu və alkoqolsuz içkilər üzrə ixrac əsasən regional bazarlara yönəlir və bu məhsulların rəqabət qabiliyyəti dad uyğunluğu, marka tanınması və logistika xərclərindən asılıdır. Ümumi ixracda payın 0,28 faiz səviyyəsində qalması bu sahənin qeyri-neft ixracında hələ ki, əsas rol oynamadığını göstərir. Bununla belə, ixrac həcminin kəskin azalmasının olmaması bazarın sabitliyini qoruyan amil kimi çıxış edir.

Məsələnin ümumi xarici ticarət fonunda qiymətləndirilməsi daha aydın mənzərə yaradır. Hesabat dövründə Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 44 milyard 589 milyon ABŞ dollarına çatıb və bu, illik müqayisədə 3,4 faiz artım deməkdir. Eyni zamanda, ixracın azalması və idxalın artması nəticəsində müsbət ticarət saldosu əhəmiyyətli dərəcədə zəifləyib. Bu şəraitdə içkilər və sirkə üzrə idxalın artması istehlak yönümlü məhsulların ümumi idxal strukturunda payını tədricən genişləndirən tendensiyanın bir hissəsi kimi çıxış edir.

Alkoqollu və alkoqolsuz içkilər, eləcə də sirkə üzrə ticarət Azərbaycanın xarici ticarətində həcmi baxımından məhdud paya malik olsa da, daxili istehlak və xidmət sektorunun dinamikası ilə sıx əlaqəli stabil seqmentdir. İdxalın artması bazar tələbatının gücləndiyini, ixracın isə müvəqqəti sabitlik mərhələsində olduğunu göstərir. Bu balans, qlobal içkilər bazarında müşahidə olunan dəyişikliklər fonunda, Azərbaycanın bu məhsul qrupunda daha çox daxili bazara yönəlmiş model izlədiyini ortaya qoyur.

Aznews.az